Przewodnik turystyki górskiej po okolicach Szczawnicy, czyli „must have” dla aktywnego wypoczynku w Szczawnicy

Przewodnik bardzo dokładnie opisuje 14 tras pieszych, zróżnicowanych pod względem trudności. Obejmuje swoim zasięgiem bliższe i dalsze okolice Szczawnicy zahaczając także o pobliską Słowację. Trasy podzielone zostały na trasy krótkie (2 – 4 godzin), średnie (4 – 6 godzin) oraz (powyżej 6 godzin). Wydawnictwo podpowiada turystom jak poznać okolice Szczawnicy, a także sugeruje jak aktywnie i ciekawie spędzić czas w jednym z najpiękniejszych zakątków południowej Polski.

Opisane w przewodniku trasy wyznaczone zostały poprzez oznakowanie poszczególnych szlaków za pomocą loga tj. zielonych listków na żółtym tle, które wskazują zalecane kierunki marszu.

Autorem przewodnika jest Piotr Krzywda, z zawodu archeolog i pedagog, z zamiłowania uznany krajoznawca i fotografik, przewodnik górski i pilot wycieczek. Wydawca przewodnika – Oddział Pieniński PTTK w Szczawnicy – zadbał o jego szatę graficzną, jakość druku, kredowy papier. Bardzo ładne wydanie.

Przewodnik zakupisz w naszym  sklepie internetowym lub stacjonarnie:

Pienińskie Centrum Turystyki, ul. Główna 1, Szczawnica

Biuro Pienińskiego Oddziału PTTK w Szczawnicy, oś. Połoniny 4A/3

Palenica umiejscowiona jest w Pieninach Małych, czyli wschodniej części tego pasma. Wznosi się na wysokość 722 m n.p.m, górując ponad Szczawnicą, której panoramę w pełni okazałości można podziwiać po dotarciu na szczyt wzniesienia. Z wierzchołka Palenicy rozpościera się bajeczny widok na scenerię Pienin oraz Beskidu Sądeckiego. W słoneczne dni możemy natomiast ujrzeć skąpane w błękicie Tatry. Oprócz tego dech w piersi zapiera obraz licznych wzgórz, przyozdobionych gęstymi lasami.

Poza walorami krajobrazowymi, na odwiedzających czekają punkty gastronomiczne, słynne schronisko Groń oraz grawitacyjna zjeżdżalnia serpentynowa.

Istnieją dwa sposoby, by dostać się na szczyt Palenicy. Ten dla bardziej aktywnych przewiduje pieszą wyprawę szlakiem o kolorze niebieskim, podczas której można podziwiać różnorodność przyrody okalającej wzniesienie. Można także wybrać podróż kolejką krzesełkową, która umożliwia spokojną obserwację rozciągających się wokół widoków.

Urokliwy Wąwóz, mierzący 0,8 km długości, położony w Małych Pieninach, dokładniej w miejscowości Jaworki (oddalonej o niecałe sześć kilometrów od centrum Szczawnicy).
Na unikalny kształt wąwozu i zaskakujące rzeźbienia skalne miał szczególny wpływ płynący jego dnem potok Kamionka. Co więcej, woda w strumieniu jest krystalicznie czysta i odpowiednia do spożycia, co może przyczynić się do uprzyjemnienia podróży zwłaszcza w upalne dni. Szlak wzdłuż wąwozu okalają zachwycające formacje skalne oraz malownicze ściany wapienne mieniące się różnymi odcieniami czerwieni. Homole są także częścią trasy prowadzącej na najwyższy szczyt Pienin — Wysoką (1050 m n.p.m). Nie należy obawiać się towarzyszącym podróży stromym podejściom, ponieważ ich pokonanie umożliwiają poręcze i stopnie wykonane z drewna. Zdobywcy wąwozu mają niepowtarzalną możliwość zobaczenia tzw. Kamiennych Ksiąg — skalnych formacji, które według legend niosą przesłanie dla całej ludzkości. Natomiast ustawione na polanie w Dubantowskiej Dolinie ławki i stoły pozwalają zażyć przyjemnego odpoczynku na łonie górskiej natury.

Bryjarka ze swoimi 679 m n.p.m góruje nad Szczawnicą, opadając w jej kierunku najbardziej stromym stokiem. Jest to więc obowiązkowy punkt wypraw każdego miłośnika intensywnych, górskich wędrówek. Góra zbudowana jest z wyjątkowych skał magmowych, zwanych andezytami pienińskimi, a jej zbocza porastają piękne lasy, których przybyło w drugiej połowie dwudziestego wieku, kiedy to rozpoczęto zalesianie wzniesienia. Tym, co czyni Bryjarkę celem wyjątkowych wypraw, jest postawiony na jej szczycie żelazny krzyż. Warto dodać, że w nocy można go ujrzeć ponad miastem, gdyż jest regularnie oświetlany. Oczywiście Bryjarka jest też kolejnym miejscem, z którego można podziwiać niezwykłą panoramę Szczawnicy oraz Pienin Środkowych (Właściwych). Na Bryjarkę można dostać się różnymi drogami, ale warto wybrać tę, która oznaczona jest niebieskim szlakiem. To ten wariant pozwoli nam na bezpieczną podróż pełną niezapomnianych wrażeń zmysłowych.

Szczawnicka promenada to miejsce, gdzie nowoczesna infrastruktura spotyka się z dziką naturą Pienin. Ciągnąca się wzdłuż potoku Grajcarek trasa to jedna z najpiękniejszych ścieżek spacerowych w Polsce, stanowiąca idealne miejsce dla rodzin, seniorów oraz pasjonatów aktywnego wypoczynku.

Dlaczego warto tu być?

• Komfort i estetyka: Szeroki, oświetlony trakt z wydzielonymi pasami dla pieszych i rowerzystów zapewnia bezpieczeństwo i swobodę.
• Górski mikroklimat: Szum krystalicznie czystego potoku oraz bliskość lasów sprawiają, że każdy spacer jest naturalną sesją inhalacyjną.

Kierunek: Słowacja!

Promenada płynnie łączy się ze słynną Drogą Pienińską, prowadzącą przez spektakularny Przełom Dunajca. Jadąc lub idąc dalej, przekroczysz granicę w Leśnicy (Słowacja), docierając aż do zabytkowego Czerwonego Klasztoru. To 10-kilometrowa trasa bez stromych podjazdów, którą pokona każdy amator dwóch kółek.

Jeśli szukasz miejsca, w którym czas płynie wolniej, a jedynym dźwiękiem jest kojący szum wody, Wodospad Zaskalnik to punkt obowiązkowy na Twojej mapie Szczawnicy. Położony w Sewerynówce, ten blisko 5-metrowy kaskadowy wodospad jest jednym z najbardziej fotogenicznych zakątków okolicy.

Dlaczego warto odwiedzić Zaskalnik?

• Dostępność dla każdego: To idealny cel wyprawy dla rodzin z dziećmi oraz seniorów. Do wodospadu prowadzi łagodna, utwardzona droga, którą bez trudu pokonasz pieszo czy rowerem
• Oaza spokoju: W przeciwieństwie do zatłoczonego centrum uzdrowiska, okolice Zaskalnika oferują ciszę i rześkie, górskie powietrze. Tuż obok znajduje się polana idealna na krótki odpoczynek oraz klimatyczna karczma, gdzie zregenerujesz siły po spacerze.

Wodospad stanowi doskonały punkt wyjścia dla dalszych wędrówek. Możesz stąd ruszyć niebieskim szlakiem w stronę Przehyby, ciesząc się bliskością Popradzkiego Parku Krajobrazowego.

Rezerwat Biała Woda w Jaworkach to miejsce, w którym przyroda stworzyła arcydzieło. Jeśli szukasz przestrzeni, majestatycznych skał i krystalicznie czystych potoków, ta dolina skradnie Twoje serce. To idealna alternatywa dla popularnego Wąwozu Homole – równie piękna, ale oferująca znacznie więcej swobody i rozległe panoramy.

Co sprawia, że to miejsce jest wyjątkowe?

• Spektakularne formacje skalne: Spacerując dnem doliny, miniesz potężne wapienne ostańce, takie jak Czubata, Smolegowa Skała czy Kociubylska Skała. Ich jasne ściany kontrastują z soczystą zielenią pienińskich hal.
• Ślady dawnej kultury: Biała Woda leży na terenie dawnej wsi łemkowskiej. Wędrując szlakiem, natkniesz się na pozostałości fundamentów domostw oraz przydrożne krzyże, które przypominają o bogatej, wielokulturowej historii tego regionu.
• Kaskady i potoki: Wzdłuż trasy towarzyszyć Ci będzie szum potoku Biała Woda, który tworzy malownicze przełomy, progi skalne i niewielkie wodospady, idealne do schłodzenia dłoni w upalny dzień.

Aktywnie i z widokiem

Trasa przez rezerwat jest szeroka i łagodna, dzięki czemu stanowi doskonały wybór na rodzinny spacer z wózkiem lub wyprawę rowerową. Dla bardziej ambitnych Biała Woda to brama do wejścia na Wysoką (najwyższy szczyt Pienin) przez Przełęcz Rozdziela.

Jeśli chcesz poczuć ducha XIX-wiecznego kurortu, skieruj swoje kroki na Plac Dietla. To bez wątpienia najbardziej stylowy punkt na mapie Szczawnicy, uważany za jeden z najpiękniejszych placów uzdrowiskowych w Polsce. Otoczony zabytkową, bogato zdobioną architekturą, stanowi idealne połączenie góralskiego folkloru z europejskim szykiem.

Dlaczego to miejsce zachwyca?

• Architektura z duszą: Centralnym punktem jest fontanna z rzeźbą „Kobieta z dzbanem”, a plac otaczają zabytkowe wille, takie jak „Pałac” czy „Holenderka”. Ich drewniane zdobienia to kwintesencja stylu szwajcarsko-pienińskiego.
• Pijalnia Wód Mineralnych: W budynku „Domu nad Zdrojami” czeka na Ciebie nowoczesne wnętrze skrywające skarby natury. Możesz tu skosztować słynnych szczawnickich szczaw: Stefana, Józefiny czy Magdaleny. Te lecznicze wody od pokoleń wspomagają leczenie dróg oddechowych i układu trawiennego.
• Kulturalne serce: To tutaj odbywają się letnie koncerty, a kawiarniane ogródki zapraszają na relaks przy filiżance kawy w otoczeniu zieleni, tradycyjnej architektury i pomnika Józefa Dietla – twórcy potęgi szczawnickiego zdroju.

Jeśli klasyczne trasy to dla Ciebie za mało, Jarmuta (794 m n.p.m.) oferuje przygodę z dreszczykiem emocji. Choć góra ta góruje nad Szczawnicą charakterystycznym nadajnikiem telewizyjnym, jej największe skarby są ukryte głęboko pod ziemią. To miejsce, gdzie legenda o ukrytych skarbach i dawne górnictwo splatają się w jedną, fascynującą opowieść.

Co czyni Jarmutę wyjątkową?

• Górnicza przeszłość: Jarmuta to dawne centrum wydobycia srebra i kruszców. „Tajny szlak” prowadzi do pozostałości dawnych sztolni, takich jak legendarna Sztolnia Bania w Jarmucie. To tutaj w XVIII wieku próbowano odnaleźć bogactwa, a ślady tych prac są widoczne do dziś.
• Dzikość i autentyczność: W przeciwieństwie do popularnych szlaków na Trzy Korony, trasa na Jarmutę jest mniej uczęszczana. Oferuje ciszę, spokój i poczucie obcowania z naturą, która powoli odzyskuje teren dawnych kopalń.
• Panorama z charakterem: Ze szczytu oraz polan podwierzchołkowych rozpościera się unikalny widok na Pieniny, Beskid Sądecki oraz położone w dolinie uzdrowisko. Sylwetka góry z masztem jest rozpoznawalna z każdego punktu w mieście.

Chcąc zrozumieć, dlaczego Pieniny są tak wyjątkowe, musisz odwiedzić Muzeum Pienińskie im. Józefa Szalaya w Szlachtowej. To nowoczesna, a jednocześnie niezwykle nastrojowa placówka, która w pasjonujący sposób opowiada o życiu Górali Pienińskich, flisakach oraz historii szczawnickiego uzdrowiska. To idealny przystanek dla tych, którzy chcą połączyć podziwianie widoków z głębszym poznaniem lokalnej kultury.

Dlaczego warto odwiedzić to muzeum?

• Unikalna kultura flisacka: Dowiesz się tutaj wszystkiego o słynnym spływie Dunajcem – od konstrukcji tratwy po barwne opowieści o życiu flisaków, którzy od pokoleń rządzą rzeką.
• Tajemnice Łemków: Muzeum mieści się w Szlachtowej, dawnej wsi Rusi Szlachtowskiej. Znajdziesz tu poruszające pamiątki po dawnych mieszkańcach tych ziem, ich stroje, narzędzia i niezwykłą architekturę.
• Historia kurortu: Ekspozycje ukazują przemianę Szczawnicy z pasterskiej osady w eleganckie, europejskie uzdrowisko. Zobaczysz, jak wypoczywały dawne elity i jakie zabiegi oferowano kuracjuszom przed stu laty.

Wspaniałe miejsce na regenerację po górskich wędrówkach. Park Dolny jest położony w samym centrum miasta, u stóp góry Bryjarki, stanowi zielone płuca uzdrowiska. To miejsce o zupełnie innym charakterze niż reprezentacyjny Park Górny – jest tu ciszej, bardziej kameralnie i sielsko, co czyni go idealnym punktem na odpoczynek z książką lub rodzinny spacer.

Co czeka na Ciebie w Parku Dolnym?

• Malowniczy staw: Centralnym punktem parku jest urokliwy zbiornik wodny, po którym dumnie pływają kaczki i łabędzie. To ulubione miejsce fotografów i zakochanych, szczególnie o zachodzie słońca.
• Historyczna altana i pijalnie: Spacerując odnowionymi alejkami, trafisz na stylową altanę oraz budynki dawnych pijalni wód (np. „Wanda”), które przypominają o złotej erze szczawnickiego kurortu.
• Bogata roślinność: Park zachwyca starodrzewem oraz starannie zaprojektowanymi rabatami kwiatowymi, które zmieniają oblicze parku wraz z każdą porą roku.

Park Dolny to przestrzeń stworzona dla relaksu. Znajdziesz tu liczne ławeczki, wygodne alejki przystosowane dla wózków oraz oświetlenie, które po zmroku tworzy magiczną atmosferę. Dla najmłodszych przygotowano bezpieczny plac zabaw, a dla szukających zdrowia – bliskość tężni solankowej (znajdującej się nieopodal), której aerozol zbawiennie wpływa na drogi oddechowe.